Τοπωνύμια της Βουλισμένης

Ονόματα τόπων και τοπική μνήμη

Τοπωνύμια της Βουλισμένης

Τα τοπωνύμια της Βουλισμένης κρατούν μνήμες από εκκλησίες, βρύσες, χωράφια, περάσματα, παλιές ιδιοκτησίες, οικογένειες, φυσικά χαρακτηριστικά και ιστορίες του χωριού.

Η ενότητα παρουσιάζει οργανωμένα τοπωνύμια της Βουλισμένης, όπως διασώζονται μέσα από την τοπική μνήμη, την αγροτική ζωή, τις παλιές ιδιοκτησίες, τις εκκλησίες, τις βρύσες, τα περάσματα και το φυσικό τοπίο του χωριού.

Τοπωνύμια

Λήμμα	Σημασία / σημείωση
Αγαδικό	Μεγάλο λιόφυτο κοντά στην περιοχή της Παναγίας Βιγλιώτισσας. Συνδέεται με παλιότερες ιδιοκτησίες και μνήμες της Τουρκοκρατίας.
Αγιά Ειρήνη	Παλιός ναός μέσα στο χωριό, αφιερωμένος στην Αγία Ειρήνη και την Αγία Πελαγία. Υπήρξε από τους παλιούς ενοριακούς ναούς της Βουλισμένης.
Αγιά Κατερίνη	Ναός μέσα στον οικισμό. Στο αγιοθύριδο αναφέρεται μονόγραμμα της Αγίας Αικατερίνης και χρονολογία ΑΦΠ, δηλαδή 1580.
Άγιο Κωνσταντίνο	Περιοχή με λιόδεντρα και βοσκότοπο στην πλαγιά της Καβαλαράς, γύρω από τον ναό των Αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης.
Άγιο Νικήτα	Τοποθεσία βόρεια του χωριού, όπου βρίσκεται το νεκροταφείο και ο ομώνυμος ναός.
Άγιο Νικόλαο	Παλιός ναός στην άκρη του χωριού, στον παλιό πεζόδρομο προς το Βιγλί.
Άγιο Νούφριο	Τοπική ονομασία του Αγίου Ονουφρίου. Λόφος βόρεια του χωριού με τον μονόχωρο τοιχογραφημένο ναό και ερείπια παλιότερων κτισμάτων.
Αζιλακόπλαγο	Πλαγιά στον κοινοτικό βοσκότοπο, γεμάτη αζίλακες. Ο αζίλακας είναι δέντρο συγγενικό με την πρίνο και τη δρυ.
Αϊ-Γιάννη	Πλαγιά με λιόφυτα ανατολικά του χωριού, όπου υπήρχαν ερείπια παλιάς εκκλησίας του Αγίου Ιωάννη.
Αϊ-Γιάννη μέσα στο χωριό	Μονόκλιτος ναός του Αγίου Ιωάννη του Βαπτιστή, γνωστός από παλιές εκκλησιαστικές αναφορές.
Αϊ-Γιώργη	Ναός του Αγίου Γεωργίου κοντά στον Άγιο Ονούφριο, σε θέση που συνδέεται με παλιές μοναστηριακές μνήμες.
Αϊ-Γιωργιού τα Χαράκια	Πλαγιά νότια του χωριού με χαρακτηριστικούς βράχους. Το όνομα συνδέεται με παλιό μοναστηριακό κτήμα του Αγίου Γεωργίου.
Αλώνια	Περιοχή βόρεια του χωριού, κοντά στο νεκροταφείο, συνδεδεμένη με τα παλιά αλώνια και την αγροτική ζωή.
Απάνω Βρύση	Βρύση και δεξαμενή μέσα στον οικισμό. Από τα βασικά σημεία νερού και καθημερινής συνάντησης του παλιού χωριού.
Απάνω Γειτονιά	Η γειτονιά στο ψηλότερο σημείο του χωριού.
Αράπη Σελί	Τοπωνύμιο νοτιοανατολικά του χωριού, στα σύνορα προς τις Βρύσες. Η προέλευση του ονόματος συνδέεται με τοπικές ερμηνείες και παραδόσεις.
Αραφαρόλιθο	Λόφος στον κοινοτικό βοσκότοπο. Το όνομα σχετίζεται με αρολίθους, φυσικές κοιλότητες σε πέτρα όπου συγκεντρώνεται νερό της βροχής.
Αρκαλότρυπα	Πλαγιά νότια του χωριού, με βράχο που σχηματίζει τρύπες και σπηλαιώδεις κοιλότητες. Το όνομα συνδέεται με τον άρκαλο, δηλαδή τον ασβό.
Αρκολάκια	Τοπωνύμιο νοτιοανατολικά του χωριού, κοντά στα σύνορα με τις Βρύσες. Συνδέεται ετυμολογικά με τον άρκαλο.
Αρχοντική Ελιά	Τοπωνύμιο που διατηρεί τη μνήμη παλιάς μεγάλης ελιάς ή ιδιοκτησίας με ξεχωριστή τοπική σημασία.
Αρχοντικό	Περιοχή δυτικά και κοντά στο χωριό, όπου η παράδοση τοποθετεί παλιά αρχοντικά ή κατοικίες ισχυρών οικογενειών.
Αφέντη Χριστός	Η Μεταμόρφωση του Σωτήρος, στο κέντρο του χωριού. Είναι ο ενοριακός ναός και συνδέεται με το μεγάλο πανηγύρι της Βουλισμένης.
Αχλάδα	Τοπωνύμιο στον κοινοτικό βοσκότοπο, πιθανότατα φυτωνυμικής προέλευσης.
Βαλντή	Ίσιωμα βόρεια του χωριού, μέσα στην κοιλάδα. Η ακριβής προέλευση του ονόματος δεν είναι βέβαιη.
Βιγλί	Περιοχή με κήπους και δέντρα στην πλαγιά της Καβαλαράς. Συνδέεται με την Παναγία Βιγλιώτισσα, την πηγή, τη θέα και παλαιότερα ίχνη εγκατάστασης.
Βιχαλό	Βοσκότοπος βόρεια του χωριού, σε σημείο όπου ενώνονται δύο ρεματιές. Το όνομα σχετίζεται με τη διχάλη ή βιχάλη, δηλαδή τη διχαλωτή μορφή.
Βορνό	Πλαγιά νοτιοδυτικά του χωριού, εκτεθειμένη στον βοριά. Είναι το αντίθετο του Νοτικού.
Βούλακα	Πεδινή χαμηλή τοποθεσία βορειοδυτικά του χωριού, προς τη Λατσίδα. Το όνομα συνδέεται με το βουλώ ή βουλιάζω.
Βουλισμένη	Το όνομα του χωριού. Η πιθανότερη ερμηνεία το συνδέει με το βούλισμα, δηλαδή καθίζηση ή βούλιαγμα του εδάφους.
Βροντά	Πλαγιά δυτικά του χωριού με λιόδεντρα. Το όνομα παραμένει ως τοπωνύμιο με αβέβαιη ερμηνεία.
Γαδινέλι	Κήποι και χωράφια βορειοανατολικά του χωριού, σε ομαλή περιοχή. Η προέλευση του ονόματος δεν είναι ξεκάθαρη.
Γαζωτή	Ίσιωμα βόρεια του χωριού, στην άκρη της κοιλάδας, με καλά καλλιεργήσιμα χωράφια.
Γανώνη	Πλαγιά νότια του χωριού με λιόφυτα και πεζούλες.
Γεράνια	Επίπεδη τοποθεσία βόρεια του χωριού.
Γεραπετρίτη	Συνοικία μέσα στο χωριό. Το όνομα συνδέεται με παλιότερη εγκατάσταση ανθρώπου από την Ιεράπετρα.
Γέρο-Παπά	Πλαγιά νότια του χωριού με ελιές, από κτήμα που συνδεόταν με παλιό ιερέα.
Γιάτα Αλή	Δενδροχώραφα βόρεια του χωριού. Το όνομα παραπέμπει σε οθωμανική ιδιοκτησία ή πρόσωπο της Τουρκοκρατίας.
Δεξαμενή	Νεότερο τοπωνύμιο στην πλαγιά της Καβαλαράς, νοτιοανατολικά του χωριού.
Καβαλαρά	Η βουνοσειρά νότια της Βουλισμένης. Αποτελεί βασικό φυσικό όριο και σημείο αναφοράς για το χωριό.
Καβούσι	Τοπωνύμιο ανατολικά του χωριού, στην πλαγιά προς το Βιγλί. Η λέξη σημαίνει πηγάδι ή μικρή πηγή.
Κακές Σκάλες	Τοπωνύμιο στον κοινοτικό βοσκότοπο, από δύσκολο ή κακοτράχαλο πέρασμα.
Κακή Δάφνη	Σημείο στην έξοδο του δρόμου προς τη Νεάπολη, με μικρή γέφυρα και δάφνες. Συνδέεται με παλιές τοπικές αφηγήσεις.
Καλλουργιές	Πλαγιά βόρεια του χωριού. Το όνομα προέρχεται από το καλλουργίζω, δηλαδή οργώνω χωράφι χωρίς σπορά για να γίνει πιο γόνιμο.
Καλύβα του Παπαδάκη	Ίσιωμα βόρεια του χωριού, πάνω στον Πέρα Δρόμο. Συνδέεται με παλιό εξοχικό καφενείο και στάση αγωγιατών και περαστικών.
Καμάρα	Πεδινή τοποθεσία με κήπους και δενδροχώραφα, από πετρόχτιστη καμάρα ή γέφυρα πάνω σε χείμαρρο.
Καμαρόλι	Μικρό σταυροδρόμι βόρεια του χωριού, από μικρή καμάρα ή γεφυράκι.
Καμινάδα	Περιοχή βορειοδυτικά του χωριού με λιόφυτα. Το όνομα προέρχεται από μεγάλη καμινάδα που υπήρχε εκεί.
Κάμπος	Ευρύ τοπωνύμιο για την κοιλάδα και την καλλιεργήσιμη περιοχή γύρω από τη Βουλισμένη.
Καντινιάς τη Βρύση	Βρύση νότια του χωριού, στην πλαγιά της Καβαλαράς.
Καρδαμούτσα	Τοπωνύμιο βόρεια του χωριού, στη μέση της κοιλάδας.
Κατσελή	Ρεματιά που διασχίζει το χωριό. Ακούγεται και ως Σκίδι.
Κάτω Βρύση	Η κεντρική βρύση του χωριού και βασικό σημείο της παλιάς καθημερινής ζωής.
Κάτω Πηγάδι	Κοινοτικό πηγάδι ανατολικά του χωριού, μέσα σε ρεματιά.
Κάτω Ποταμός	Χείμαρρος που συγκεντρώνει νερά του Πάνω Μεραμπέλου και καταλήγει προς τη θάλασσα κοντά στη Μίλατο.
Κλωσσούς	Δενδροχώραφα βόρεια του χωριού, δίπλα στον Πέρα Δρόμο. Το όνομα συνδέεται με παλιά κλωσσομηχανή.
Κοκόλη	Τοπωνύμιο δυτικά, στην άκρη του χωριού κοντά στην Αγία Αικατερίνη. Προέρχεται από χαϊδευτικό του Νικόλαος.
Κοπράνια	Περιοχή νότια του χωριού, όπου στάλιζαν ζώα των βοσκών.
Κουνισογιάννη	Τοπωνύμιο στην πλαγιά προς το Βιγλί, συνδεδεμένο με παλιό ερημίτη ή μοναχικό κάτοικο της περιοχής.
Κουρουπωτό	Ύψωμα στην οροσειρά του Τιμίου Σταυρού, βόρεια του χωριού.
Κύλιντρα	Πλαγιά νοτιοανατολικά του χωριού, στην περιοχή του Βιγλιού.
Κωλοκούρη	Τοπωνύμιο βορειοδυτικά του χωριού, από οικογενειακό όνομα.
Κωνσταντάκη	Τοπωνύμιο ανατολικά του χωριού, πάνω στον παλιό χωματόδρομο προς το Βιγλί.
Λακκοπίθρι	Λάκκωμα βόρεια του χωριού, στη ρίζα της βουνοσειράς του Τιμίου Σταυρού, με μορφή που θυμίζει πιθάρι.
Λακκοτρόδι	Λιόφυτα δυτικά και κοντά στο χωριό. Το δεύτερο συνθετικό του ονόματος παραμένει αβέβαιης προέλευσης.
Λεμπίδη	Περιοχή με λιόφυτα νότια του χωριού, στην πλαγιά της Καβαλαράς, ανάμεσα στην Πλάκα και τον Άγιο Κωνσταντίνο.
Λουμπούνη	Τοπωνύμιο ανατολικά-νοτιοανατολικά του χωριού, κοντά στον Άγιο Κωνσταντίνο.
Μαγαζά	Ο κεντρικός δρόμος του χωριού, όπου βρίσκονταν καφενεία και εμπορικά. Σημείο καθημερινής κίνησης και συνάντησης.
Μακρύ Λάκκο	Σχηματολογικό τοπωνύμιο νοτιοδυτικά του χωριού, στον κοινοτικό βοσκότοπο.
Μαραγκού	Χωράφια με ελιές δυτικά του χωριού, κοντά στο Αρχοντικό. Πιθανή σχέση με επάγγελμα ή παλιό κάτοχο.
Μαρμαρά το Λάκκο	Τοπωνύμιο βόρεια του χωριού, συνδεδεμένο με λάκκο και πιθανή σχέση με πέτρωμα ή παλιό κάτοχο.
Μεγάλη Σελένα	Τοπωνύμιο νοτιοδυτικά του χωριού, στην ευρύτερη ορεινή περιοχή.
Μεγάλο Νοτικό	Πλαγιά βόρεια του χωριού, στην οροσειρά του Τιμίου Σταυρού, με προσανατολισμό προς τον νότο.
Μεσοχίρι	Τοπωνύμιο νοτιοδυτικά του χωριού, στο όριο ανάμεσα στην καλλιεργημένη περιοχή και τη μαδάρα της Καβαλαράς.
Μεταξάρη το Καβούσι	Περιοχή νοτιοδυτικά του χωριού, στην πλαγιά της Καβαλαράς, με ελιές, μικρούς κήπους και μικρό καβούσι, δηλαδή πηγή.
Μονόπρινο	Ύψωμα της οροσειράς του Τιμίου Σταυρού, βόρεια του χωριού. Το όνομα προέρχεται από μοναχικό μεγάλο πρίνο.
Μουκατά Λατσίδας	Οροθεσία του κοινοτικού βοσκότοπου νοτιοανατολικά του χωριού, προς την περιοχή της Λατσίδας.
Μουλαλή τη Σωχώρα	Γόνιμο χωράφι βορειοανατολικά και κοντά στο χωριό, μετά την Κακή Δάφνη. Το όνομα συνδέεται με τον Μουλά Αλή.
Μουλαλή τα Χαράκια	Τοπωνύμιο που συνδέεται με μεγάλα χαράκια και παλιά ιδιοκτησία του Μουλά Αλή.
Μπαμπασομούστον	Τοπωνύμιο βόρεια του χωριού, ανάμεσα στον δρόμο και τον λόφο του Αγίου Νικολάου.
Μπαμπούρα	Λοφοπλαγιά βόρεια του χωριού. Το όνομα συνδέεται με χαμηλόλοφη ανωμαλία του εδάφους.
Μπαμπούρι	Τοπωνύμιο βόρεια του χωριού, δίπλα στον νέο Εθνικό Δρόμο. Υποκοριστικό της Μπαμπούρας.
Μπεντεβή	Τοπωνύμιο βορειοανατολικά του χωριού. Ακούγεται και ως Πεντεβή και συνδέεται με οικογενειακό όνομα.
Μπουζάνα	Στέρνα νότια του χωριού, στην πλαγιά προς το Βιγλί. Το νερό της έμενε δροσερό λόγω σκιάς από δάφνες.
Νικολάκια	Συνοικισμός ή μετόχι της Βουλισμένης κοντά στην Ξερολίμνη, βόρεια του χωριού, στην οροσειρά του Τιμίου Σταυρού.
Νοτικό	Πλαγιά δυτικά του χωριού, με δένδρα και προσανατολισμό προς τον νότο. Αντίθετο του Βορνού.
Νταβενέζα	Τοπωνύμιο βορειοανατολικά του χωριού, ανάμεσα στο νεκροταφείο και τη ρεματιά. Ακούγεται και ως Ταβενέζα.
Ντισγίνη τη Στέρνα	Στέρνα νότια του χωριού, με όνομα που συνδέεται με παρατσούκλι οικογένειας.
Ξερολίμνη	Αγροτικός οικισμός ή μετόχι της Βουλισμένης, βόρεια του χωριού, επάνω σε αυχένα της οροσειράς του Τιμίου Σταυρού.
Παναγία	Μονόχωρη εκκλησία στο κέντρο περίπου του χωριού, γνωστή από παλιές εκκλησιαστικές αναφορές.
Παναγία Βιγλιώτισσα	Ναός νότια του χωριού, στη θέση Βιγλί. Από τα σημαντικά βυζαντινά μνημεία της περιοχής.
Παπαδάκη	Τοπωνύμιο βόρεια του χωριού, πάνω στον Πέρα Δρόμο. Ακούγεται και ως Καλύβα.
Παπαδιανώ	Βοσκότοπος βόρεια του χωριού. Ακούγεται και ως Παπαδιανά.
Παπαπετράκη	Δενδροχώραφα ανατολικά-νοτιοανατολικά του χωριού, από οικογενειακό όνομα.
Παπά τ’ Αλώνι	Τοπωνύμιο που συνδέεται με παλιό αλώνι και εκκλησιαστική ή οικογενειακή μνήμη.
Παπά τη Λατσίδα	Τοπωνύμιο ανατολικά του χωριού, σε περιοχή με λατσίδα, δηλαδή βάραθρο ή καταβόθρα.
Πασπάρα	Πλαγιά ανατολικά του χωριού. Το όνομα συνδέεται με γκριζόχρωμο πέτρωμα που θρυμματίζεται εύκολα.
Πατέλλες	Κατηφορική πλαγιά νότια του χωριού. Η λέξη πατέλλα δηλώνει επίπεδο και ανοικτό χώρο.
Πέρα Δρόμος	Ο παλιός ημιονικός χωματόδρομος που ερχόταν από τη Νεάπολη, περνούσε από την κοιλάδα και οδηγούσε προς το Ηράκλειο.
Πέρα Μερά	Ευρύ τοπωνύμιο βόρεια του χωριού. Δηλώνει την απέναντι από τη Βουλισμένη πλαγιά του Τιμίου Σταυρού.
Περβόλια	Περιοχή νοτιοανατολικά του χωριού, προς το Βιγλί, με καλλιεργημένους χώρους.
Πετροκαλύβα	Τοπωνύμιο νοτιοδυτικά του χωριού, στην κοινοτική περιοχή.
Πηγή	Μικρό τοπωνύμιο νότια του χωριού, σε πλαγιά με δένδρα, από μικρή πηγή νερού.
Πίτα	Ίσιωμα ανατολικά του χωριού, με αμπέλια και δένδρα. Το όνομα συνδέεται με τη μορφή του εδάφους.
Πλάκα	Τοπωνύμιο νοτιοδυτικά του χωριού, από επίπεδη κορυφή μεγάλου βράχου σε σταυροδρόμι αγροτικών δρόμων.
Πλάτανος	Τοπωνύμιο βορειοδυτικά του χωριού, κοντά στον παλιό δρόμο προς Ηράκλειο, από μεγάλο πλάτανο και παλιό χάνι.
Πλατέα	Μικρό πλάτωμα στη βόρεια άκρη του χωριού, από διασταύρωση δρόμων. Αργότερα συνδέθηκε με την περιοχή της Κάτω Βρύσης.
Προβιά τ’ Αλώνι	Ίσιωμα ανατολικά του χωριού, με δένδρα και αμπέλια, από αλώνι που συνδεόταν με τον Προβιά.
Ρίζα	Πλατιά περιοχή νότια του χωριού, που περιλαμβάνει τις καλλιεργούμενες πλαγιές της Καβαλαράς.
Ροδακινιές	Τοπωνύμιο νοτιοδυτικά του χωριού, στον κοινοτικό βοσκότοπο, φυτωνυμικής προέλευσης.
Ρούσα Βρύση	Βρύση νότια του χωριού, στην πλαγιά της Καβαλαράς. Το όνομα συνδέεται με το κόκκινο χώμα και το νερό.
Ρουσάκη τη Μουρατολιά	Τοπωνύμιο στην άκρη του χωριού, δίπλα στην Αγία Αικατερίνη, από ιδιοκτήτη και μεγάλη ελιά ποικιλίας μουρατολιά.
Σελάδα	Λιόφυτα νοτιοδυτικά του χωριού. Το όνομα συνδέεται με κύρτωση ή μορφή του εδάφους.
Σελιά	Τοπωνύμιο νοτιοδυτικά του χωριού, στον κοινοτικό βοσκότοπο.
Σελί Καλού Λάκκου	Οροθεσία νοτιοδυτικά του χωριού, στον κοινοτικό βοσκότοπο. Λάκκοι λέγονται μικρά γόνιμα ισιώματα ανάμεσα σε ορεινές περιοχές.
Σκάλα	Αγροτικός λιθόστρωτος δρόμος βόρεια του χωριού προς την Ξερολίμνη, με φιδογυρίσματα και ανηφοριά.
Σκίδι	Μικρή ρεματιά ή χείμαρρος που μαζεύει νερά από την περιοχή Βιγλί και Άγιος Κωνσταντίνος. Ακούγεται και ως Κατσελή.
Σχιστό	Τοπωνύμιο νοτιοδυτικά του χωριού, στον κοινοτικό βοσκότοπο, από φυσική σχισμάδα.
Σκολειό	Το κτίριο και η γύρω περιοχή του Δημοτικού Σχολείου της Βουλισμένης, στη βορειοανατολική άκρη του χωριού.
Σκουλικάρη	Μικρός αγροτικός οικισμός ή μετόχι βόρεια του χωριού, κοντά στα Νικολάκια, από οικογενειακό όνομα.
Σόπατα	Επίπεδη έκταση γης βόρεια του χωριού, προς την Ξερολίμνη.
Σουβλωτό Χαράκι	Μυτερός βράχος στην πλαγιά του Τιμίου Σταυρού, βορειοανατολικά του χωριού.
Σουμάνη τη Ταράτσα	Μικρή έκταση μέσα στο χωριό, δίπλα στις εκκλησίες της Παναγίας και της Αγίας Ειρήνης, από όνομα παλιού Τούρκου κατοίκου.
Σούφη τσι Σκιές	Δενδροχώραφα δυτικά και κοντά στο χωριό, με καρπερές συκιές. Το όνομα προέρχεται από τον Γιουσούφ.
Σπηλιάρα	Μικρό φυσικό σπήλαιο με μεγάλο άνοιγμα, βόρεια του χωριού, στην πλαγιά του Τιμίου Σταυρού.
Στροβίλι	Στρογγυλό ύψωμα βόρεια του χωριού, κοντά στην Ξερολίμνη. Το όνομα προέρχεται από τη στρογγυλή μορφή.
Συμεού την Ελιά	Ίσιωμα βόρεια του χωριού, με διάφορα δένδρα. Από μεγάλη ελιά και παλιό ιδιοκτήτη που ονομαζόταν Συμεών.
Σύνορα Μουκατά	Οροθεσία νοτιοδυτικά του χωριού, στον κοινοτικό βοσκότοπο, σχετική με τον Μουκατά Λατσίδας.
Τρακοσάρη τ’ Αλώνι	Τοπωνύμιο βορειοανατολικά του χωριού, από αλώνι και κάτοχο με το παρανόμι Τρακοσάρης.
Τρουλλινού	Τοπωνύμιο ανατολικά του χωριού, γνωστό και ως Ξερίζωμα ή Χαλήλη, με παλιές αναφορές σε χωράφι και ελαιόδεντρα.
Τρόχια	Πλαγιά με ελιές νοτιοδυτικά του χωριού, ανάμεσα στην Πλάκα και τα Αϊ-Γιωργιού τα Χαράκια.
Τσακομανώλη τη Στέρνα	Δενδρόφυτη πλαγιά νότια του χωριού, από στέρνα κάποιου Τσακομανώλη. Ακούγεται και ως Φιλιανό.
Τσιτσιργιά	Τοπωνύμιο βόρεια του χωριού, γνωστό και ως Συμεού την Ελιά. Συνδέεται με το τσιτσίρι, λαϊκή ονομασία άγριου θάμνου.
Τσούρλα	Τοπωνύμιο νότια του χωριού, πιθανώς από το τσουρλώ, δηλαδή γλιστρώ ή κατρακυλώ.
Φαρόλιο	Δενδροχώραφα βορειοδυτικά του χωριού. Πιθανή σχέση με βενετσιάνικο γλωσσικό κατάλοιπο.
Φιλιανό	Περιοχή νότια του χωριού, στην πλαγιά προς το Βιγλί, με αμπέλια και λιόφυτα σε πεζούλες. Ακούγεται και ως Τσακομανώλη τη Στέρνα.
Φιλιάς το Λάκκο	Οροθέσιο βόρεια του χωριού, στην οροσειρά του Τιμίου Σταυρού, πιθανώς από γυναικείο όνομα.
Φλαχτού τσι Λάκκους	Τοπωνύμιο νότια του χωριού, λίγο ψηλότερα από την Παναγία Βιγλιώτισσα, από παλιό ιδιοκτήτη με το όνομα Φυλαχτός.
Φουντάνα	Τοπωνύμιο που συνδέεται με πηγή. Η λέξη παραπέμπει στη βενετσιάνικη fontana.
Φράμα	Τοπωνύμιο βόρεια του χωριού, στην πλαγιά της περιοχής.
Φραρώ	Περιοχή συνδεδεμένη με τη Μονή Αγίου Αντωνίου των Φραρών. Το όνομα σχετίζεται με τους φράρους, δηλαδή τους μοναχούς.
Χαλήλη	Τοπωνύμιο γνωστό και ως Ξερίζωμα ή Τρουλλινού, από όνομα παλιού Τούρκου κατοίκου.
Χάνι	Περιοχή γύρω από παλιό χάνι, δηλαδή πανδοχείο για περαστικούς. Ακούγεται και ως Πλάτανος ή Χατζάκη το Χάνι.
Χαρίτου το Κεφάλι	Λόφος βόρεια του χωριού, με πολλά βράχια και λίγη βοσκή, από το βαπτιστικό Χαρίτος.
Χατζάκη το Χάνι	Τοπωνύμιο από το επίθετο παλιού κατόχου του χανιού στις αρχές του 20ού αιώνα.
Χατζογιάνναινας	Μεγάλο κτήμα βόρεια του χωριού, κοντά στον λόφο του Αγίου Νικολάου, με σπίτι και στέρνα.
Χουλιανό	Βοσκότοπος βόρεια του χωριού, στην πλαγιά προς την Ξερολίμνη. Από τα πιο περίεργα τοπωνύμια της καταγραφής.
Ψαρογάρου	Τοπωνύμιο βορειοανατολικά του χωριού, από παλιό όνομα ή επίθετο Ψαρόγαρος.

Πηγή: Μανόλης Αντ. Παπαδογιάννης, Η Βουλισμένη του Μεραμπέλου της Κρήτης μέσα στο χώρο και το χρόνο, ενότητα για τα τοπωνύμια της Βουλισμένης.