Στη Βουλισμένη, οι θρησκευτικές γιορτές δεν είναι απλώς ημέρες εκκλησιασμού. Είναι αφορμές συνάντησης, χαράς, κεράσματος, μουσικής και συμμετοχής. Το χωριό βρίσκει ρυθμό μέσα από τις μεγάλες «σκόλες», τα τοπικά πανηγύρια, τις οικογενειακές γιορτές και τις λαϊκές μικρογιορτές που κρατούν ζωντανή τη σχέση των ανθρώπων με τον τόπο.
Τα πανηγύρια, οι χρονιάρες μέρες, οι γάμοι, τα βαφτίσια και οι γιορτές των σπιτιών δίνουν στη Βουλισμένη την ευκαιρία να ξαναβρεθεί μαζί. Οι άνθρωποι συναντιούνται, ανταλλάσσουν ευχές, κάθονται σε παρέες, τραγουδούν, χορεύουν και συνεχίζουν μια παράδοση που δεν μένει κλεισμένη στην εκκλησία, αλλά απλώνεται στις γειτονιές, στις αυλές και στα τραπέζια.
Οι μεγάλες σκόλες
Οι μεγάλες σκόλες έχουν ξεχωριστή θέση στη ζωή του χωριού. Είναι ημέρες που οι ρυθμοί χαμηλώνουν, οι οικογένειες συμμετέχουν στη γιορτή, τα σπίτια ανοίγουν και οι ευχές περνούν από στόμα σε στόμα.
Η γιορτή ξεκινά από τη λειτουργία, αλλά δεν τελειώνει εκεί. Συνεχίζεται με επισκέψεις, κεράσματα, παρέες και κουβέντες. Η θρησκευτική ημέρα γίνεται και κοινωνική ημέρα, γιατί στη Βουλισμένη η πίστη συνδέεται με τη συνάντηση και τη μοιρασιά.
Τα τοπικά πανηγύρια
Τα πανηγύρια του Αγίου Νικήτα, του Αγίου Κωνσταντίνου, του Αφέντη Χριστού και της Παναγίας Βιγλιώτισσας αποτελούν βασικούς σταθμούς του εορταστικού κύκλου της Βουλισμένης.
Σε κάθε πανηγύρι, οι άνθρωποι πηγαίνουν στη λειτουργία, τιμούν τον Άγιο ή την Παναγία, συναντούν συγγενείς και συγχωριανούς, δέχονται και δίνουν ευχές. Το πανηγύρι γίνεται αφορμή για να ξαναμαζευτεί το χωριό, να ακουστούν φωνές, να στηθούν παρέες και να νιώσει ο επισκέπτης ότι η γιορτή ανήκει σε όλους.
Στα τοπικά πανηγύρια δεν μετρά μόνο η προσέλευση. Μετρά η συμμετοχή. Άλλος βοηθά στην προετοιμασία, άλλος προσφέρει, άλλος κερνά, άλλος τραγουδά, άλλος στέκεται στην παρέα και δίνει τον δικό του τόνο στη μέρα.
Τα αρτουλάκια του Αγίου Νικήτα
Στο πανηγύρι του Αγίου Νικήτα ξεχωρίζει το έθιμο με τα «αρτουλάκια». Η ενοριακή επιτροπή τα μοιράζει στους προσκυνητές, ως ευλογία και κέρασμα της ημέρας.
Το αρτουλάκι είναι μικρή πράξη μοιρασιάς, αλλά έχει ιδιαίτερη σημασία. Όποιος συμμετέχει στη γιορτή παίρνει μαζί του κάτι από το πανηγύρι. Δεν φεύγει μόνο με την ευχή, αλλά και με ένα απλό σημάδι της κοινής συμμετοχής.
Αυτή η μοιρασιά δείχνει τον χαρακτήρα του χωριού. Η γιορτή δεν ανήκει σε λίγους. Αφορά όλους όσοι προσέρχονται, προσκυνούν, στέκονται στην παρέα και συμμετέχουν στη χαρά της ημέρας.
Η Παναγία Βιγλιώτισσα και ο ντελάλης
Στο πανηγύρι της Παναγίας Βιγλιώτισσας, η γιορτή αποκτά έντονο λαϊκό χρώμα με τις προσφορές και τη φωνή του ντελάλη.
Ο ντελάλης διαλαλεί δυνατά τις προσφορές μπροστά στον κόσμο, περιμένοντας την καλύτερη τιμή από τον τελευταίο πλειοδότη. Η φράση «Πενήντα φράγκα το πετειναράκι τση Παναγίας!» αποτυπώνει ακριβώς αυτή την εικόνα: την προσφορά, τη φωνή, το χιούμορ, τη συμμετοχή και τη ζωντάνια του πανηγυριού.
Η διαδικασία δεν είναι απλή δημοπρασία. Είναι μέρος της γιορτής. Ο κόσμος παρακολουθεί, σχολιάζει, συμμετέχει και ενισχύει με τον τρόπο του. Ένα πετειναράκι, ένας άρτος ή ένα άλλο αγαθό γίνεται προσφορά προς την Παναγία και ταυτόχρονα αφορμή για κοινή χαρά.
Ο Κλήδονας
Μαζί με τα πανηγύρια και τις χρονιάρες μέρες, στη Βουλισμένη έχει θέση και ο Κλήδονας. Είναι από τις λαϊκές μικρογιορτές που συνδέουν το χωριό με την παλιά προφορική παράδοση, το τραγούδι, την παρέα και το παιχνίδι της μαντείας.
Ο Κλήδονας δίνει στη γειτονιά χαρακτήρα γιορτής. Οι άνθρωποι μαζεύονται, γελούν, λένε μαντινάδες, πειράζουν ο ένας τον άλλον και κρατούν ζωντανό ένα έθιμο που βασίζεται περισσότερο στη συμμετοχή παρά στην επισημότητα.
Στη Βουλισμένη, τέτοιες μικρογιορτές έχουν αξία γιατί φανερώνουν την καθημερινή πλευρά της παράδοσης. Δεν χρειάζεται μεγάλο πανηγύρι για να δημιουργηθεί κοινότητα. Αρκεί μια αφορμή, μια παρέα, μια φωνή, ένα τραγούδι και η διάθεση των ανθρώπων να σταθούν μαζί.
Μουσική, τραγούδι και χορός
Η γιορτή στη Βουλισμένη συνοδεύεται από μουσική και τραγούδι. Στην παράδοση του χωριού αναφέρονται άνθρωποι που παίζουν βιολί ή μαντολίνο, ενώ ακούγονται και λύρα ή ασκομαντούρα. Δίπλα στα όργανα στέκονται οι καλλίφωνοι της παρέας και η καλή διάθεση των υπολοίπων.
Έτσι το γλέντι δεν εξαρτάται μόνο από τους οργανοπαίχτες. Το στηρίζουν οι ίδιοι οι άνθρωποι. Εκείνος που τραγουδά, εκείνος που χορεύει, εκείνος που λέει το χωρατό, εκείνος που σηκώνει την παρέα, όλοι συμμετέχουν.
Στους γάμους, στους αρραβώνες και στις γιορτές, η μουσική γίνεται τρόπος έκφρασης. Αναδεικνύεται ο καλός χορευτής, ακούγεται ο καλός τραγουδιστής και η παρέα βρίσκει τον ρυθμό της.
Ονομαστικές γιορτές και οικογενειακές αφορμές
Οι ονομαστικές γιορτές, οι γάμοι και τα βαφτίσια συμπληρώνουν τον εορταστικό κύκλο του χωριού. Είναι αφορμές για επισκέψεις, ευχές και κεράσματα.
Στις γιορτές των σπιτιών, οι συγγενείς, οι φίλοι και οι γείτονες περνούν να ευχηθούν. Η πόρτα ανοίγει, το κέρασμα προσφέρεται και η κουβέντα κρατά τη σχέση ζωντανή. Η γιορτή δεν περιορίζεται στο πρόσωπο που γιορτάζει. Γίνεται μικρή συνάντηση της γειτονιάς και της οικογένειας.
Οι οικογενειακές αφορμές έχουν και ψυχαγωγικό χαρακτήρα. Δίνουν χώρο στο τραγούδι, στον χορό, στο πείραγμα, στη γνωριμία και στην επικοινωνία ανάμεσα στους ανθρώπους.
Η γιορτή ως τρόπος ζωής
Στη Βουλισμένη, οι θρησκευτικές γιορτές, τα πανηγύρια και οι λαϊκές μικρογιορτές δεν λειτουργούν ξεχωριστά από την καθημερινότητα. Αντίθετα, τη συμπληρώνουν. Δίνουν ανάσα από τη δουλειά, φέρνουν τους ανθρώπους κοντά και κρατούν ζωντανά τα έθιμα που περνούν από γενιά σε γενιά.
Το πανηγύρι έχει λειτουργία, προσκύνημα, προσφορά και κέρασμα. Έχει όμως και φωνές, μουσική, γέλια, χορό, παρέες και ανθρώπους που ξαναβρίσκονται. Ο Κλήδονας έχει μαντινάδες, πειράγματα και γειτονική συμμετοχή. Οι ονομαστικές γιορτές έχουν επισκέψεις και ευχές. Όλα μαζί σχηματίζουν έναν τρόπο ζωής που κρατά το χωριό ενωμένο.
Η θρησκευτική ζωή στη Βουλισμένη δεν είναι μόνο τελετουργία. Είναι κοινότητα. Είναι η στιγμή που ο τόπος γεμίζει ανθρώπους, οι σχέσεις ανανεώνονται και η παράδοση συνεχίζει να έχει φωνή, ρυθμό και παρουσία.